Pessaroterapia

Pes­sa­ro­te­ra­pia to metoda lecze­nia pole­ga­jąca na sto­so­wa­niu dopo­ch­wo­wych urzą­dzeń o róż­nym kształ­cie i wiel­ko­ści, które zapew­niają mecha­niczne wspar­cie dla obni­żo­nych lub wypa­da­jących narzą­dów płcio­wych oraz pod­par­cie i/lub zamknię­cie struk­tur o zabu­rzo­nej funk­cji zmniej­sza­jąc w ten spo­sób dole­gli­wość lub kory­gu­jąc ana­to­mię i funk­cję narzą­dów.

Idea pes­sa­ro­te­ra­pii wcze­śnie została odno­to­wana w histo­rii medy­cyny. Już Hipo­kra­tes (460-370 p. n. e) opi­sy­wał zasto­so­wa­nie natu­ral­nego owocu gra­natu jako spo­sobu na wypa­da­jący narząd rodny.

Gumowe pes­sary były po raz pierw­szy wpro­wa­dzone przez ame­ry­kań­skiego pro­fe­sora gine­ko­lo­gii Hugh Lenox Hod­ge’a pod koniec XIX wieku jed­nak nowo­cze­sna pes­sa­ro­te­ra­pia roz­po­częła się wraz z zasto­so­wa­niem sili­konu oraz wielu roz­mia­rów i kształ­tów pes­sa­rów pod koniec XX wieku.

Zabu­rze­nia sta­tyki narzą­dów mied­nicy mniej­szej defi­niuje się jako obni­że­nie narzą­dów mied­nicy poni­żej ich nor­mal­nego usy­tu­owa­nia i obej­mują:

– obni­że­nie przed­niej ściany pochwy (cysto­cele),

– obni­że­nie i wyni­co­wa­nie ścian cewki moczo­wej (ure­tro­cele),

– obni­że­nie macicy, – obni­że­nie tyl­nej ściany pochwy (rec­to­cele),

– obni­że­nie zagłę­bie­nia pochwowo-pęche­rzo­wego lub maciczno-odbyt­ni­czego (ente­ro­cele)

i opi­sy­wane są w stop­niach obni­że­nia I – IV.

Czę­stość wystę­po­wa­nia obni­że­nia narzą­dów mied­nicy u kobiet mię­dzy 20 a 70 rokiem życia wynosi – 14–34%, w tym u nie­ró­dek – 2–4%, a u wie­lo­ró­dek – 43–76%. U 10–80% pacjen­tek z obni­że­niem narzą­dów mied­nicy wystę­pują nie­trzy­ma­nie moczu, u 10–30% wystę­puje dodat­kowo nie­trzy­ma­nie stolca, prze­wle­kłe zapar­cia u 6–67%, a na dys­pa­reu­nię skarży się od 8 do 69% kobiet.

Pomimo dosko­na­le­nia i roz­sze­rza­nia metod tera­peu­tycz­nych urogine­ko­lo­gii tylko ok. 10% pacjen­tek uznaje się cał­ko­wi­cie wyle­czo­nych przez spe­cja­li­stę, 40 % zauważa poprawę ale aż 50% nie miało żad­nej poprawy w dole­gli­wo­ściach. W ciągu całego życia kobiety ryzyko koniecz­no­ści pod­da­nia się ope­ra­cji z powodu zabu­rzeń sta­tyki i/lub nie­trzy­ma­nia moczu wynosi 11%.

Pow­szechne wystę­po­wa­nie zabu­rzeń sta­tyki narzą­dów mied­nicy i nie­sa­tys­fak­cjo­nu­jąca efek­tyw­ność tera­peu­tyczna sto­so­wa­nych metod kie­ruje uwagę leka­rzy na nowo­cze­sną pes­sa­ro­te­ra­pię.

Jej zale­tami są:

– wysoka sku­tecz­ność,

– dzia­ła­nie natych­mia­stowe,

– dzia­ła­nie pro­te­zu­jące i lecz­ni­cze,

– wzmac­nia­nie mię­śnie pod­trzy­mu­jące wypa­da­jące narządy mied­nicy mniej­szej i w rezul­ta­cie mogące samo­dziel­nie utrzy­my­wać macicę w odpo­wied­nim poło­że­niu,

– niski koszt metody,

– mini­malna inwa­zyj­ność,

– duża dostęp­ność i łatwość sto­so­wa­nia.

Pes­sary mogą zastą­pić efekty ope­ra­cji gine­ko­lo­gicz­nej, urogine­ko­lo­gicz­nej lub położ­ni­czej, popra­wić kom­fort życia w ocze­ki­wa­niu na ope­ra­cję, zdia­gno­zo­wać ukryte nie­trzy­ma­nie moczu.

Obsza­rami zasto­so­wań pes­sa­riów są:

– gine­ko­lo­gia – pro­fi­lak­tyka i lecze­nie obni­żeń pochwy i macicy,

– urogine­ko­lo­gia – pro­fi­lak­tyka i lecze­nie wysił­ko­wego nie­trzy­ma­nia moczu, pęcherz nadre­ak­tywny,

– położ­nic­two – nie­wy­dol­ność cie­śniowo-szyj­kowa,

– zespoły bólowe mied­nicy,

– prok­to­lo­gia – zabu­rze­nia odda­wa­nia stolca.

O rodzaju, wiel­ko­ści i kształ­cie sto­so­wa­nego pes­sara decy­duje lekarz po wni­kli­wym bada­niu, dopa­so­wu­jąc go indy­wi­du­al­nie każ­dej pacjentce. Niek­tóre pes­sary można nosić stale inne należy wycią­gać na noc. Nauka samo­dziel­nego zakła­da­nia i usu­wa­nia pes­sara jest łatwa i odbywa się w gabi­ne­cie po jego dopa­so­wa­niu.

Celem łatwiej­szego zakła­da­nia i utrzy­ma­nia pra­wi­dło­wej kon­dy­cji ścian pochwy należy sto­so­wać nawil­żacz lub krem estro­ge­nowy. Wła­ści­wie dobrany pes­sar poza dzia­ła­niem kory­gu­jącym zabu­rze­nie jest nie­od­czu­walny pod­czas nosze­nia. Warun­kiem nie­za­bu­rzo­nego sto­so­wa­nia przez wiele lat są sys­te­ma­tyczne kon­trole gine­ko­lo­giczne wg wska­zań leka­rza.

Pod­czas pes­sa­ro­te­ra­pii należy rów­nież brać pod pewne nie­do­god­no­ści metody i spo­ra­dyczne powi­kła­nia, do któ­rych zali­cza się:

– koniecz­ność usu­wa­nia i ponow­nego zakła­da­nia,

– obfit­sza wydzie­lina pochwowa,

– koniecz­ność wyj­mo­wa­nie pod­czas sto­sunku,

-moż­li­wość wypad­nię­cie pes­sara lub wystą­pie­nie odle­żyn szyjki macicy i ścian pochwy a nawet prze­tok

– brak refun­da­cji przez NFZ.